ปริ้นไม่ออกทั้งที่หมึกเต็ม แก้เองได้ใน 10 นาที

กดสั่งพิมพ์ไปแล้วหน้าจอขึ้นสถานะกำลังพิมพ์ แต่ตัวเครื่องกลับเงียบสนิท กระดาษไม่ขยับสักแผ่น ทั้งที่เพิ่งเปิดฝาเช็กหมึกก็ยังเต็มถัง อาการเครื่องพิมพ์ปริ้นไม่ออกทั้งที่หมึกเหลือเพียบแบบนี้เป็นคำถามที่ทีมช่าง Goinkth ถูกทักมาปรึกษาบ่อยที่สุด และเก้าในสิบเคสต้นตอไม่ได้อยู่ที่หมึกเลย แต่ซ่อนอยู่ในคิวงานพิมพ์ ไดรเวอร์ การเชื่อมต่อ หรือหัวพิมพ์ บทความนี้จะพาไล่สาเหตุเป็นระบบทีละชั้น ครอบคลุมทั้งอิงค์เจ็ทและเลเซอร์ เคสส่วนใหญ่จบได้เองในสิบนาที

ปริ้นไม่ออกทั้งที่หมึกเต็ม ให้เริ่มไล่จากฝั่งซอฟต์แวร์ก่อนเสมอ

จุดที่ควรเช็กเป็นอันดับแรกคือคิวงานพิมพ์บนคอมพิวเตอร์ เปิด Control Panel ไปที่ Devices and Printers แล้วดับเบิลคลิกที่ชื่อเครื่องเพื่อดูรายการงานที่ค้างอยู่ ถ้าเห็นเอกสารเก่าค้างสถานะ Error อยู่บนสุด งานใหม่ทั้งหมดจะต่อแถวรอโดยไม่มีวันถึงคิวของตัวเอง ให้กด Cancel All Documents ล้างคิวทิ้งแล้วสั่งใหม่ ถ้าคิวลบไม่ออกให้รีสตาร์ตบริการ Print Spooler โดยกดปุ่ม Windows พิมพ์ services.msc หาแถว Print Spooler คลิกขวาแล้วเลือก Restart ปัญหางานค้างเรื้อรังมักจบตรงนี้ ถัดมาคือเรื่องเบสิกที่เกิดบ่อยเกินคาด นั่นคือส่งงานไปผิดเครื่อง เช่น ระบบตั้งค่าเริ่มต้นไว้เป็น Microsoft Print to PDF หรือเครื่องพิมพ์ตัวเก่าที่ถอดทิ้งไปแล้ว งานเลยถูกบันทึกเป็นไฟล์เงียบๆ แทนที่จะออกมาเป็นกระดาษ ให้คลิกขวาตั้งเครื่องที่ใช้จริงเป็นค่าเริ่มต้นให้เรียบร้อย

อีกสองจุดในชั้นซอฟต์แวร์ที่ทำให้ปริ้นไม่ออกโดยไม่มีข้อความเตือนใดๆ คือสถานะ Use Printer Offline ที่อาจถูกติ๊กค้างไว้ในเมนูของเครื่อง ให้เอาเครื่องหมายถูกออกเพื่อดึงเครื่องกลับมาออนไลน์ และไดรเวอร์ที่เสียหลังอัปเดต Windows ครั้งใหญ่ อาการเด่นคือสั่งงานแล้วเอกสารเด้งหายไปจากคิวทันทีแต่กระดาษไม่ออกมา วิธีแก้ที่เด็ดขาดที่สุดคือถอนไดรเวอร์เดิมออกจากระบบ แล้วดาวน์โหลดเวอร์ชันล่าสุดที่ตรงรุ่นจากเว็บผู้ผลิตมาติดตั้งใหม่ อย่าใช้แผ่นไดรเวอร์เก่าที่แถมมากับกล่องเครื่อง เพราะมักเข้ากับวินโดวส์เวอร์ชันปัจจุบันไม่สนิทและสร้างอาการแปลกๆ ให้ตามแก้ไม่จบ

เช็กสาย USB และ WiFi ให้ชัวร์ก่อนโทษตัวเครื่อง

ถ้าฝั่งซอฟต์แวร์ปกติแต่เครื่องยังนิ่ง ให้ขยับมาดูเส้นทางเดินของข้อมูล ฝั่งสาย USB เริ่มจากขยับหัวต่อทั้งสองด้านให้แน่น เปลี่ยนไปเสียบพอร์ตอื่นของคอมโดยตรง เลี่ยงการต่อผ่านฮับหรือสายพ่วงที่ยาวเกินสามถึงห้าเมตร เพราะสัญญาณตกจนเครื่องรับงานไม่ครบ สายที่ถูกพับงอหรือโดนขาโต๊ะทับนานๆ ก็เสียในได้ทั้งที่เปลือกนอกดูปกติ วิธีทดสอบที่ง่ายที่สุดคือยืมสายเส้นอื่นที่ใช้งานได้จริงมาลองเทียบ ส่วนฝั่ง WiFi ซับซ้อนขึ้นอีกระดับ เคสยอดฮิตคือเปลี่ยนเราเตอร์ใหม่หรือเปลี่ยนรหัสผ่านไวไฟ แล้วลืมพาเครื่องพิมพ์เข้าเครือข่ายใหม่ด้วย เครื่องเลยลอยอยู่นอกวงในขณะที่คอมยังพยายามหาเครื่องที่ตำแหน่งเดิมอยู่อย่างนั้น

อีกเคสที่เจอในออฟฟิศบ่อยมากคือไอพีของเครื่องพิมพ์เปลี่ยนเองตามรอบการแจกของเราเตอร์ ทำให้พอร์ตที่ไดรเวอร์บนคอมชี้ไว้กลายเป็นตำแหน่งว่างเปล่า วิธีเช็กคือสั่งพิมพ์รายงานการตั้งค่าเครือข่ายจากหน้าเครื่องเพื่อดูไอพีปัจจุบัน แล้วเทียบกับพอร์ตในหน้าคุณสมบัติเครื่องพิมพ์บนคอม ถ้าไม่ตรงกันให้ลบเครื่องออกจากระบบแล้วเพิ่มใหม่เพื่อให้วินโดวส์จับไอพีล่าสุด ทางที่ยั่งยืนกว่าคือเข้าไปตั้งจองไอพีให้เครื่องพิมพ์ในหน้าตั้งค่าเราเตอร์ จะได้ไม่ต้องตามแก้ทุกครั้งที่ไฟดับหรือรีสตาร์ตเราเตอร์ ส่วนใครที่สั่งจากมือถือแล้วเครื่องเงียบ ให้เช็กว่ามือถือกับเครื่องพิมพ์เกาะไวไฟวงเดียวกันจริง ไม่ใช่ฝั่งหนึ่งอยู่บ้านอีกฝั่งวิ่งบนเน็ตมือถือ

ฝั่งอิงค์เจ็ท หัวพิมพ์ตัน เซนเซอร์หมึก และโหมดที่ทำให้งานจางเหมือนไม่ได้พิมพ์

เมื่อเครื่องรับงานแล้ว เสียงมอเตอร์เดิน กระดาษวิ่งผ่านออกมา แต่ได้แผ่นเปล่าหรือเส้นแหว่ง อาการแบบนี้ไม่ใช่ระบบส่งงานมีปัญหา แต่คือหัวพิมพ์อุดตัน ซึ่งเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งของฝั่งอิงค์เจ็ทโดยเฉพาะเครื่องที่นานๆ เปิดใช้ที วิธีจัดการคือพิมพ์แบบทดสอบหัวฉีดเพื่อยืนยันก่อน แล้วสั่งล้างหัวตามลำดับจากเบาไปหนัก เราเขียนขั้นตอนละเอียดครบทุกช่องทางไว้แล้วในบทความวิธีล้างหัวพิมพ์เครื่อง Canon G-Series ทุกขั้นตอน ตามไปทำได้เลย อีกจุดที่หลอกตาคือหมึกที่เห็นว่าเต็มอาจไม่ได้เต็มจริง เครื่องระบบตลับจะวัดระดับหมึกแบบประมาณการจากจำนวนหน้าที่พิมพ์ บางจังหวะหมึกในตลับหมดสนิทไปแล้วแต่เซนเซอร์ยังไม่ทันฟ้อง โดยเฉพาะตลับที่ถูกนำไปเติมหมึกซ้ำมาหลายรอบจนตัวนับคลาดเคลื่อน ถ้าสงสัยให้ลองใส่ตลับใหม่แท้เทียบกันตรงๆ จะรู้คำตอบเร็วที่สุด

สุดท้ายคือกลุ่มการตั้งค่าที่ทำให้งานจางจนเข้าใจผิดว่าปริ้นไม่ออก เช่น โหมดประหยัดหมึกหรือคุณภาพแบบร่างที่ถูกเปิดค้างไว้ งานจะออกมาซีดมากจนแทบมองไม่เห็นบนกระดาษบางประเภท และโหมดพิมพ์ขาวดำที่ทำให้กราฟสีทั้งหน้าหายไปเฉยๆ ให้เข้าไปดูในหน้าตั้งค่าการพิมพ์แล้วปรับคุณภาพกลับเป็นมาตรฐานก่อนสั่งงานสำคัญทุกครั้ง หมึกที่ใช้ก็มีผลตรงกับความสม่ำเสมอของงานเช่นกัน หมึกเทียบเกรดต่ำบางล็อตข้นผิดสูตรจนหัวพิมพ์ตันเร็วขึ้นชัดเจน ถ้าไม่อยากวนกลับมาแก้อาการเดิมซ้ำๆ เลือกใช้ตลับหมึกแท้ตรงรุ่นจากหน้าร้าน Goinkth ที่การันตีของแท้ทุกกล่อง จะตัดตัวแปรเรื่องหมึกออกไปได้ถาวร

ฝั่งเลเซอร์ โทนเนอร์ ดรัม และเทปซีลที่มือใหม่พลาดบ่อย

เครื่องเลเซอร์มีจุดพลาดเฉพาะตัวที่ต่างจากอิงค์เจ็ทพอสมควร เคสแรกที่มือใหม่โดนกันเยอะคือใส่ตลับโทนเนอร์ใหม่แล้วลืมดึงเทปซีลหรือแถบพลาสติกกันผงหกออกก่อน เครื่องจะเดินกระดาษตามปกติแต่ได้หน้าเปล่าล้วนๆ เพราะผงหมึกออกจากตลับไม่ได้เลย เคสถัดมาคือโทนเนอร์ใกล้หมดแล้วผงเกลี่ยไม่ทั่วแกน อาการคืองานซีดเป็นแถบหรือตัวหนังสือขาดเป็นช่วง ให้ถอดตลับออกมาเขย่าเบาๆ ซ้ายขวาสักห้าหกครั้งแล้วใส่กลับ มักยื้อไปได้อีกหลายสิบหน้าระหว่างรอตลับใหม่มาถึง ส่วนชิปนับหน้าบนตลับก็เป็นตัวหลอกอีกชั้น เพราะมันประเมินจากจำนวนแผ่นที่พิมพ์ ไม่ใช่ปริมาณผงจริง บางครั้งผงหมดเกลี้ยงแล้วแต่เครื่องยังไม่ขึ้นเตือน กลับกันบางเครื่องก็ฟ้องให้เปลี่ยนทั้งที่ผงยังเหลือใช้ได้อีกนาน

อีกชิ้นส่วนที่เสื่อมตามอายุคือชุดดรัมสร้างภาพ ถ้างานออกมาซีดทั้งแผ่น มีจุดดำซ้ำเป็นระยะห่างเท่าๆ กัน หรือพื้นหลังขึ้นเงาเทาทั้งที่โทนเนอร์เพิ่งเปลี่ยนใหม่ ให้สงสัยดรัมเป็นอันดับแรกก่อนเลย หลักการของระบบนี้คือใช้ไฟฟ้าสถิตดูดผงหมึกลงบนกระดาษแล้วรีดด้วยความร้อนให้ติดแน่น ต่างจากอิงค์เจ็ทคนละแนวทาง ใครอยากเข้าใจกลไกเชิงลึกอ่านเพิ่มได้ที่บทความเครื่องพิมพ์เลเซอร์ของวิกิพีเดีย ความเข้าใจตรงนี้ช่วยให้แยกอาการถูกว่าปัญหาอยู่ที่ตลับ ดรัม หรือชุดความร้อน แล้วเปลี่ยนเฉพาะชิ้นที่เสียจริง ไม่ต้องเสียเงินเหวี่ยงแหเปลี่ยนทุกอย่างพร้อมกัน ซึ่งเป็นความผิดพลาดที่เราเห็นลูกค้าโดนร้านซ่อมบางแห่งชาร์จมาบ่อยจนน่าเสียดายเงิน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ปริ้นไม่ออกแล้วไฟบนเครื่องกะพริบค้าง ควรเริ่มดูตรงไหน

ไฟกะพริบคือเครื่องกำลังฟ้องปัญหาของตัวมันเอง ไม่ใช่ปัญหาการส่งงานจากคอม ให้ดูรหัสบนจอเครื่องหรือเปิดโปรแกรมสถานะเครื่องพิมพ์บนคอมอ่านข้อความประกอบ ส่วนใหญ่หนีไม่พ้นกระดาษติด กระดาษหมด หรือฝาเครื่องปิดไม่สนิท แก้ตามที่เครื่องบอกแล้วงานที่ค้างในคิวจะเดินต่อให้เอง

สั่งงานแล้วเอกสารเด้งหายจากคิวเงียบๆ แต่กระดาษไม่ออก เกิดจากอะไร

อาการนี้ชี้ไปที่ไดรเวอร์เสียหรือส่งงานไปผิดเครื่องมากที่สุด เช็กก่อนว่าเครื่องเริ่มต้นของระบบคือตัวที่ใช้งานจริง ไม่ใช่ตัวสร้างไฟล์อย่าง Microsoft Print to PDF จากนั้นถอนไดรเวอร์แล้วติดตั้งเวอร์ชันล่าสุดใหม่ ถ้ายังไม่หายให้ลองสั่งพิมพ์หน้าทดสอบจากหน้าคุณสมบัติเครื่องพิมพ์โดยตรง เพื่อตัดตัวแปรจากโปรแกรมที่ใช้เปิดไฟล์ออกไป

พิมพ์ไม่ออกเฉพาะสีดำ สีอื่นมาปกติ ต้องแก้อย่างไร

เกือบทั้งหมดคือหัวพิมพ์ช่องสีดำอุดตัน เพราะสีดำถูกใช้บ่อยที่สุดและแห้งคาหัวง่ายที่สุดด้วย ให้สั่งล้างหัวเฉพาะกลุ่มสีดำหนึ่งถึงสองรอบแล้วพิมพ์แบบทดสอบหัวฉีดเทียบผล ถ้ายังไม่มาให้ขยับเป็นการล้างแบบดีพ และตรวจว่าระดับหมึกดำเหลือเกินขีดต่ำสุดจริง รวมถึงเช็กว่าไม่ได้เผลอเปิดโหมดพิมพ์เฉพาะสีไว้

ลองครบทุกข้อแล้วยังปริ้นไม่ออก ควรส่งซ่อมหรือซื้อเครื่องใหม่ดี

ถ้าไล่ครบทั้งซอฟต์แวร์ สาย และหัวพิมพ์แล้วเครื่องยังนิ่ง มักเหลือสาเหตุระดับฮาร์ดแวร์อย่างบอร์ดหรือชุดกลไกซึ่งต้องให้ช่างวัดอาการจริง หลักคิดง่ายๆ คือถ้าค่าซ่อมเกินครึ่งของราคาเครื่องใหม่และเครื่องอายุเกินสี่ห้าปี ซื้อใหม่คุ้มกว่า แต่ก่อนตัดสินใจให้ลองต่อเครื่องกับคอมเครื่องอื่นดูสักครั้ง เคสปริ้นไม่ออกจำนวนไม่น้อยจบลงตรงที่ปัญหาอยู่ที่คอมเครื่องเดิม ไม่ใช่ตัวเครื่องพิมพ์เลย

ปริ้นไม่ออกหลังเปลี่ยนตลับใหม่ ต้องทำอะไรเพิ่ม

เคสปริ้นไม่ออกหลังเปลี่ยนตลับ ส่วนใหญ่ลืมดึงเทปซีลออก หรือใส่ตลับไม่สุดจนหน้าสัมผัสไม่แนบ ให้ถอดออกมาเช็คซีลและใส่กลับให้ได้ยินเสียงล็อก จากนั้นสั่งพิมพ์หน้าทดสอบหนึ่งแผ่นก่อนใช้งานจริง